Thuyết minh về hồ Gươm

Chào mừng quý khách đến với hồ Gươm. Hồ Gươm cùng với Đền Ngọc Sơn, Tháp Rùa là cụm di tích, thắng cảnh nổi tiếng,  là niềm tự hào của người Hà Nội và nhân dân cả nước. Hồ Gươm (tức hồ Hoàn Kiếm) là một hồ nước ngọt nằm giữa thủ đô Hà Nội. Hồ có diện tích 12 Ha, chiều dài 700 m (theo chiều Bắc Nam) chiều rộng 200 m (theo chiều Đông Tây). Bao quanh hồ Gươm là phố Lê Thái Tổ phía Tây, phố Đinh Tiên Hoàng phía Đông và phố Hàng Khay phía Nam.

Khu Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia ngày 10 - 7 - 1980.

Khoảng thế kỷ XIV, Hồ Gươm gồm hai phần chạy từ phố Hàng Đào qua phố Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt tới phố Hàng Chuối, thông với sông Hồng. Nước hồ quanh năm xanh biếc nên hồ Gươm cũng được gọi là hồ Lục Thủy.

Tương truyền vào thế kỷ XV, trong cuộc chiến chống quân Minh (1417 - 1427), Khi Lê Lợi đứng lên lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ở Thanh Hóa, ông tình cờ bắt được thanh gươm có khắc 2 chữ là Thuận Thiên. Gươm này đã theo ông suốt 10 năm chinh chiến, dành lại nền độc lập. Lên ngôi vua đầu năm 1428, Lê Lợi - bấy giờ là vua Lê Thái Tổ, trong một lần đi chơi thuyền ở hồ Lục Thủy, thì có rùa vàng nổi lên. Khi vua tuốt gươm chỉ vào rùa thì rùa ngậm gươm mà lặn xuống. Nghĩ rằng, trời cho mượn gươm để đuổi giặc, nay giặc tan thì sai rùa đến đòi gươm nền hồ được đổi tên thành hồ Hoàn Kiếm. Có thời gian khoảng cuối thế kỷ XVI, chúa Trịnh cho ngăn hồ thành hai phần Tả - Hữu, lấy tên là Vọng, Hồ Hữu Vọng sau này bị Tây lấp mất còn hồ Tả Vọng, chính là hồ Hoàn Kiếm mà bây giờ có tên phổ biến là Hồ Gươm.

Tháp Rùa được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XIX, từ giữa những năm 1884 đến tháng 4 năm 1886. Nằm ở trung tâm hồ, trên gò Rùa (Quy Sơn), tháp chịu nhiều ảnh hưởng của kiến trúc Pháp. Có thể thấy tháp có 3 tầng và một đỉnh có nét như một vọng lâu vuông vức. Hai tầng đầu có kiến trúc giống nhau gồm nhiều ô cửa hình vòm. Chiều dài có 3 cửa, chiều rộng có 2 cửa. Tầng 3 chỉ có một cửa hình vòm. Tháp Rùa ngoài giá trị là một công trình thẩm mĩ, còn là nơi phơi nắng và đẻ trứng. Đặc biệt hơn, đây là loài rùa lớn sống trong Hồ Gươm rất ít khi nổi lên mặt nước. Tương truyền hễ thấy rùa nổi lên thì tức là liên quan đến việc quốc gia đại sự. Năm 2011, loài rùa này được biết chỉ còn 1 cá thể sống sót, được gọi là cụ Rùa và đã được trục vớt để chữa trị vết thương. Rùa Hồ Gươm thuộc diện động vật quý hiếm đang được nhà nước bảo vệ.